Banksy w Londynie – wycinek rzeczywistości

Banksy w Londynie – wycinek rzeczywistości

Kto to jest Banksy…

Dowiedziałam się jako gówniara. To znaczy nie tak dosłownie – jak się nazywa – tylko kim jest ten artysta. Wtedy byłam jeszcze bardzo (bardziej) wrażliwa na przekaz estetyczny i emocjonalny, więc zakochałam się natychmiast. I zostało mi do dzisiaj, bo obecnie uważam, że Banksy to jeden z najwybitniejszych artystów naszych czasów – nie przesadzając ani o odrobinkę.

jak nazywa się banksy 4

W Londynie duszno i kolorowo…

Banksy to najbardziej znany… najsławniejszy artysta street art na świecie. Znany to on jednak nie jest, bo mimo lat aktywności i olbrzymiego dorobku – nigdy nie udało się ustalić jego tożsamości. Są co prawda pewne domysły, których jednak nigdy ze 100-procentową pewnością nie potwierdzono. Prawdopodobnie Banksy pochodzi z Bristolu w Wielkiej Brytanii i urodził się około 1970-75 roku. Na pewno – jest znany z tego, że tworzy bardzo celne, pełne znaczenia i metaforyczne oraz, co nie mniej ważne, efektowne i ekscentryczne murale, obrazy z szablonów i szeroko zakrojone performance artystyczne. Wszystkie powstają w przestrzeni publicznej – na ścianach budynków, ulicach, a nawet w muzeach czy ogrodach zoologicznych.


Banksy tworzy też niestandardowe rzeźby, wlepki, instalacje, przerabia istniejące dzieła. Jego prace dotykają głównie tematów społecznych – na pograniczu polityki, etyki, krytyki kapitalizmu, ekologii. Są żartobliwe, ale bogate w treść i znaczenie.

Jeśli miałabym opisać Banksy’ego jednym słowem – poszłabym w angielski. BRILLIANT.

banksy informacje 3

Ach, Shoreditch w słońcu

Po trzech akapitach wstępu, po których mam na temat tego artysty jeszcze więcej do powiedzenia, niż miałam zaczynając ten tekst… Uznaję, że nie będę się dłużej rozwodzić. Jeśli czytacie ten tekst, to pewnie Banksy nie jest wam obcy. Przejdźmy do konkretów – wspomnę tu o kilku tworach Banksy’ego, które wciąż można zobaczyć na ulicach Londynu. Jest to zaledwie mały fragment tego, co powstało… Dlatego proszę, potraktujcie ten za krótki tekst jako wstęp do samodzielnego poznawania żyjącej i ewoluującej historii tego twórcy.


Gdzie jest Banksy w Londynie?

Banksy stworzył w Londynie bardzo wiele ze swoich dzieł i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych artystów sztuki ulicznej w tym mieście. Oczywiście, natura street artu jest taka, że trudno namierzyć i zidentyfikować wszystko, co jednocześnie istnieje na ulicach… Coś niszczeje, coś znika, coś nowego się pojawia. Dlatego pokażę wam te obrazki, które przetrwały i które widziałam na własne oczy. Zachęcam jednak do tego, żeby samodzielnie przeszukać internet, zerknąć do zasobów (które zamieszczam na końcu wpisu) i zorientować się w karierze Banksy’ego, który jest naprawdę fascynującą postacią.

banksy w londynie 3

W lato kobietom w Londynie odbija.


Zobacz też: Studium tłoku w londyńskim metrze


My tap’s beeing phoned

Gdzie znaleźć? Najbliższa stacja to DLR All Saints. Po wyjściu ze stacji – przechodzimy przez ulicę w kierunku budynku z muralem psa (autorstwa Irony i Boe patrz: zdjęcie główne) i wchodzimy w Chrisp Street. To ulica położona prostopadle do głównej ulicy, przy której leży stacja All Saints. Banksy znajduje się dokładnie za budynkiem z psem. Zobaczysz go po lewej stronie, zaraz po wejściu w Chrisp Street, na parkingu za psim blokiem.

banksy w londynie 4

Zastanawiam się, czy odebrać ten kran

Prawdziwy kran – domalowana historia. Kreskówkowy człowieczek zaskoczony tym, że jego kran odbiera połączenie telefoniczne… Na pierwszy rzut oka, zabawna i surrealistyczna gra artysty z rzeczywistością. Na drugi rzut oka – komentarz do afery telefonicznej Ruperta Murdocha, w której wyszło na jaw, że linie telefoniczne wielu osób będących obiektami zainteresowania mediów były nielegalnie podsłuchiwane. Banksy namalował mural jako słodko-gorzki komentarz do tej sprawy w 2011 roku.


Szczurki Banksy’ego

Banksy namalował w Londynie (przynajmniej) kilka szczurów. Te zwierzątka nie są większe niż 50-60 centymetrów i nie tak prosto je znaleźć. Zazwyczaj trzymają w łapach transparenty z rozmaitymi oświadczeniami na temat rzeczywistości. Kilka z nich to…

jak nazywa się banksy 3

Szczur londyński

Gdzie znaleźć? Chiswell Street (postcode – EC1) w okolicy Barbicanu – szukajcie w pobliżu The Brewery (52 Chiswell Street). W przypadku tego szczura, będziecie musieli trochę się wysilić – jest malutki i namalowano go na budynku, przy którym znajduje się parking, więc szczurek będzie prawdopodobnie przesłoniony samochodami.

Szczur pierwotnie trzymał transparent, na którym napisane było „Londyn nie działa”. Wkrótce został jednak przemalowany przez konkurenta Banksy’ego, Robbo (o tym dalej). Robbo przerobił transparent na „Kocham Londyn” i podpisał się na szczurze własnym tagiem.


banksy jak wyglada 4

Szczur „Always Fail”

Gdzie znaleźć? Na ogrodzeniu centrum spedycyjnego Royal Mail (Mount Pleasant Mail Centre), przy głównej ulicy Farringdon Road, zaraz obok przystanku autobusowego. (To tylko parę kroków od szablonu Bankomatu – patrz niżej)

Szczur na ogrodzeniu Royal Mail, z transparentem Always Fail… Chyba nie trzeba zbyt wiele tłumaczyć?


jak nazywa się banksy 1

Szczur „You loose”

Gdzie znaleźć? W tunelu przebiegającym pod wiaduktem kolejowym, nieopodal London Bridge. Przejście nazywa się Steelyard Passage i znajdziecie je łatwo – na północnym końcu London Bridge (czyli nie tam, gdzie The Shard) stańcie przodem do rzeki. Steelyard Passage będzie kilkaset metrów dalej, wystarczy iść brzegiem Tamizy w prawą stronę (jak w kierunku Millenium Bridge).

Ten szczur już długo nie pożyje… Jest bardzo wyblakły i gdybyś nie wiedział, że to pozostałości szablonu – na pewno byś go nie zauważył. Za czasów świetności szczur pokazywał transparent „Przegrywasz”. Nie wiem, co oznacza i nigdy nie słyszałam na ten temat żadnych pogłosek. Może wy?


Zobacz też: Londyn – poradnik pseudoturysty (PRAKTYCZNE porady)


jak nazywa się banksy 2

Bankomat

Gdzie znaleźć? Bankomat przy Rosebury Avenue znajdziesz po lewej stronie drogi (kiedy główna – Farringdon Road – jest za twoimi plecami), bardzo blisko skrzyżowania. Miejsce jest dosyć wyraźnie widoczne, bo mural został (podobnie jak kilka innych) osłonięty plastikiem. Bankomat znajduje się blisko szczura pocztowego – warto zobaczyć oba szablony za jednym zamachem.

Niestety, samo dzieło jest już tylko pozostałością. Ktoś postanowił je zamalować pociągnięciami wałka malarskiego… Wciąż jednak można wyraźnie zobaczyć kształt bankomatu i wyjeżdżające z niego mechaniczne ramię, które chwyta małą dziewczynkę. Interpretacja – dosyć oczywista.


banksy informacje 1

Cargo w Shoreditch

Designated Graffiti Area w Cargo

Gdzie znaleźć? Klub Cargo (łatwo wyszukać go w mapach Google) na Shoreditch ma z boku ogródek ze stolikami. Jeśli przejdziecie ulicą w głąb z Shoreditch High Street, to przez bramę obok głównego wejścia do Cargo będziecie mogli zobaczyć właśnie ten ogródek, a w nim – przykrytą osłonką ilustrację wykonaną przez Banksy’ego.

Napis na szablonie mówi: Uchwałą Narodowego Zarządu Dróg to miejsce uznane jest wyznaczoną strefą graffiti. Proszę zabrać wszystkie śmieci ze sobą. Strefy pilnuje policjant z psem obronnym – pudlem na smyczy. Niestety, ogródek Cargo jest zazwyczaj wypełniony ludźmi. Zwłaszcza w sobotnie wieczory, kiedy Francja gra w eliminacjach do Pucharu Świata. Dlatego szablon był przesłonięty entuzjastami futbolu, którzy jednak całkiem ładnie zapozowali do mojego zdjęcia wykonanego z ukrycia:

banksy co to jest 1

Chłopaki trochę oglądają mecz, a trochę pozują.


Dalszą część tekstu zilustruję fotografiami, które już Banksym nie są, ale o nim chciałabym napisać jeszcze kilka słów.


banksy kto to 3

banksy co to jest 3

banksy co to jest 2

Inne prace Banksy’ego w Londynie

W Londynie mamy jeszcze wiele szablonów wykonanych przez tego artystę – większość z nich jest naprawdę ciekawa. Gdybyście chcieli poczytać o innych jego dziełach widocznych w Londynie, to szczególnie polecam:


banksy informacje 2

Fajna meduza. Różowa.


Banksy vs Robbo

Uliczna walka Banksy’ego i Robbo – czyli innego artysty street art – stanowi już niemal legendę londyńskiej sztuki ulicznej. Robbo był jednym z pierwszych rozpoznawalnych artystów graffiti w historii miasta. To on stworzył w roku 1985 napis przy Regent’s Canal, zaraz obok siedziby Transport Police (czyli policji zwalczającej przestępstwa powiązane z koleją – patrz: malowanie pociągów) – w dodatku na ścianie dostępnej jedynie z wody. Ten napis z jego pseudonimem stał się jednym z najstarszych istniejących w Londynie graffiti.

Do czasu, gdy w 2009 roku Banksy zamalował go i domalował robotnika, który nakłada na pracę Robbo siwą farbę. Chyba nie trzeba mówić, że Robbo nie był zbyt szczęśliwy… Szybko jednak zareagował i przerobił ścianę po swojemu – teraz robotnik wyglądał tak, jakby pochylał się i malował napis King Robbo (Król Robbo). Banksy dopisał Fuc… – więc robotnik nadal malował napis, tylko tym razem mówiący Fucking Robbo (pie…ny Robbo).

Obaj artyści przerzucali się dodawaniem na tej konkretnej ścianie kolejnych elementów – jeszcze ponad 20 razy, ale też zaczęli wzajemnie przerabiać inne swoje prace w całym mieście (ofiarą padł również szczur wspomniany wyżej). Ostatecznie, bitwa zakończyła się w 2011 roku, kiedy to Robbo doznał wypadku i nigdy już nie wybudził się ze śpiączki.

banksy kto to 2


Ściana – znana jako Robbo Incorporated – od tamtej pory została przywrócona do oryginalnego stanu, po tym jak Banksy pomalował ją na biało-czarne barwy i domalował znicz upamiętniający Robbo. Banksy stworzył potem jeszcze kilka obrazów i rzeźb ku pamięci swojego rywala. Tymczasem ściana nadal ewoluuje… Tutaj możecie zobaczyć zdjęcia i oś czasu kolejnych jej odsłon. 


banksy jak wyglada 3

Banksy i londyńskie ZOO i muzea

Banksy znany jest też ze swoich akcji w muzeach i ZOO w Londynie.

Jedna z najbardziej ekstrawaganckich odbyła się w Tate Britain – czyli muzeum sztuki brytyjskiej. Banksy wszedł do muzeum w przebraniu emeryta, po czym… przykleił do ściany własny obraz oraz kartkę z opisem biograficznym. Po wszystkim, jakby nigdy nic, wyszedł i zniknął. Obraz przedstawiał rozkoszny wiejski widoczek otoczony policyjnymi taśmami, a notka biograficzna mówiła: Ten nowy nabytek muzeum jest pięknym przykładem neo post-idiotycznego stylu. Niewiele wiemy o twórcy, jednak prace Banksy’ego były inspirowane wyziewami haszyszu i dzienną telewizją.

Gdyby nie to, że taśma puściła i obraz spadł na podłogę, być może jeszcze przez bardzo długo nikt by się nie zorientował, że wisi tam z przypadku. Mówiąc potem o swojej akcji, Banksy podsumował:

– Szczere wierzę, że obraz był dobry, ale proces selekcji sztuki do muzeum jest taki męczący. Dużo łatwiej po prostu powiesić go samemu – z pominięciem pośredników.

banksy kto to 1

W innej, podobnej akcji artysta wstawił wypchanego szczura w przebraniu grafficiarza do Muzeum Historii Naturalnej, opatrując go napisem Nasz czas jeszcze przyjdzie. Z kolei w londyńskim ZOO Banksy dostał się do zagrody pingwinów i niezauważony zostawił tam napis z niemal dwumetrowych liter – który mówi Mamy już dosyć ryb. Umieścił też stylizowany na malarstwo jaskiniowe wizerunek kobiety pchającej wózek z supermarketu w Muzeum Brytyjskim – w tym przypadku nowy eksponat naprawdę włączono do kolekcji muzealnej.

banksy w londynie 2


Jeśli kiedykolwiek i gdziekolwiek widzicie jakikolwiek street art – nie musi to być Banksy, ale w jego przypadku szczególnie  – nie ograniczajcie się do ogadania obrazków. Poczytajcie, spróbujcie zinterpretować, poznajcie historię. Nie ma chyba nikogo, kto tak celnie i błyskotliwie komentowałby bieżącą rzeczywistość, jak robią to artyści uliczni. I zapamiętajcie moje słowa – za 20, 30, 50 lat wytwory sztuki ulicznej, które powstają dzisiaj, będą postrzegane jako nierozłączna część dyskursu czasów. Zupełnie tak, jak dziś patrzymy na sztukę każdego poprzedniego wieku – jako na komentarz do kształtującej się historii. Tylko że tym razem możecie tę historię i jej opis obserwować na bieżąco, w trakcie powstawania…

banksy w londynie 1


A jeśli ciekawi Cię Banksy, to sprawdź też:


Więcej zdjęć? Polub FP.